ماڵه‌وه‌ - حیجاب و خۆداپۆشین

هۆكاره‌كانی ده‌ركه‌وتنی سفوری له‌ كۆمه‌ڵًگادا

 

ئه‌و هۆكارانه‌ی ده‌بنه‌ ده‌ركه‌وتن و ته‌شه‌نه‌كردنی سفووری و ده‌رخستنی لاشه‌ له‌لایه‌ن ئافره‌تانه‌وه‌ له‌نێو كۆمه‌ڵگه‌دا:

1. ئیمان لاوازی: ئه‌ویش به‌هۆی زاڵ بوونی دونیاویستی و شوێنكه‌وتنی هه‌واو ئاره‌زوو، وه‌ دووركه‌وتنه‌وه‌ له‌ قورئان خوێندن و نزاو پاڕانه‌وه‌و عیباده‌ته‌كان به‌گشتی.

2. لاوازی په‌روه‌رده‌ی ئیسلامیی له‌ناو خێزانه‌كان و قوتابخانه‌و خوێندنگاكانداو زاڵ بوونی بیر و بۆچوونی تر، وه‌ ون بوونی ره‌وشته‌ به‌رزه‌كانی وه‌ك: شه‌رم و حه‌یا، چونكه‌ مرۆڤ كه‌ شه‌رمی نه‌كرد هه‌رچییه‌ك بكات پرسیاری لێ ناكرێت.

قال رسول الله (صلى الله عليه وسلم): (ثلاث لاتسأل عنهم: ........ وامرأة غاب عنها زوجها وقد كفاها مؤنة الدنيا فتبرجت بعده). رواه البخاري في الأدب المفرد (590) والحاكم وأحمد وصححه الالباني (صحيح الجامع 3058).

واته‌: سێ جۆره‌ كه‌س هه‌ن پرسیاریان لێ ناكرێت بۆ وا ده‌كه‌ن (چونكه‌ په‌رده‌ی حه‌یا و شه‌رم و شكۆیان دڕاندووه‌): ..... له‌و سیانه‌ یه‌كێكیان: ئافره‌تێكه‌ مێرده‌كه‌ی له‌ سه‌فه‌ر بێت و ئاگای لێی نه‌بێت، وه‌ماڵ پێویستی دونیاشی بۆ فه‌راهه‌م هێنابێ، كه‌ چی ئه‌م ئافره‌ته‌ لاشه‌و جوانیه‌كان زینه‌ی خۆی ده‌ربخات بۆ بیگانه‌.

 ئه‌ی ده‌بێت حاڵی ئافره‌تانێك چۆن بێت كه‌ به‌ به‌رچاوی باوك و براو مێرده‌كانیانه‌وه‌ خۆیان رووت ده‌كه‌نه‌وه‌. یاخود حاڵی ئه‌و پیاوانه‌ چۆن بێت كه‌ ئافره‌ته‌كانیان بوون به‌ مه‌یمونی ماڵه‌وه‌ و ئاسكی ده‌ره‌وه‌، وه‌ له‌گه‌ڵ خۆیاندا ده‌یانگێڕن به‌ بازاڕو شوێنه‌ تێكه‌ڵاوییه‌ پڕ له‌ تاوانه‌كان و به‌نیوه‌ رووتی ده‌یانخه‌نه‌ به‌رده‌می پیاوانی بێگانه‌.

زۆر به‌داخه‌وه‌ كه‌ ئافره‌تان به‌جۆرێك سووك بكرێن كه‌ له‌كاتی زه‌ماوه‌ندیاندا به‌رگێكی ته‌سكی ته‌نكیان له‌به‌ر بكرێت و وه‌ك بووكه‌ به‌بارانه‌ بكرێنه‌ په‌ندی ناوخه‌ڵك. یان زۆر زاوا له‌گه‌ڵ هاوسه‌ره‌كانیاندا وێنه‌ ده‌گرن و له‌جامخانه‌ی دووكانی وێنگره‌كاندا هه‌ڵبواسرێ و خه‌ڵكی سه‌یری ناموسیان بكات.

3. ته‌قلید و چاولێكه‌ری كوێرانه‌: به‌تایبه‌تی له‌ناو ره‌گه‌زی ئافره‌تاندا، به‌جۆرێك كه‌سێك له‌گه‌ڵ (مۆد) دا نه‌ڕوات به‌نامۆی ده‌زانن. وه‌هه‌ر جل و به‌رگێكی نوێ له‌سه‌ر ته‌له‌فزیۆنه‌كانه‌وه‌ ده‌ركه‌وێت و له‌به‌ری ئه‌كته‌رێكی بێ ڕه‌وشتی رۆژئاوادا ببینرێ خێرا لێره‌ لاسایی ده‌كرێته‌وه‌و ده‌خرێته‌ بازاڕ.

4. ونبوونی فه‌رمان كردن به‌چاكه‌و به‌رگری كردن له‌خراپه‌ و ره‌خنه‌ گرتن له‌م دیاردانه‌: به‌جۆرێ زۆر به‌ ده‌گمه‌ن كه‌سێك سه‌رزه‌نشتی ئه‌و ئافره‌تانه‌ی ناوخێزانه‌كه‌ی ده‌كات و ئاگاداریان ده‌كاته‌وه‌ له‌سه‌رئه‌نجام و سزای ئه‌م تاوانه‌.

5. نه‌بوونی زانستی شه‌رعی و بێ ئاگایی له‌و ده‌قانه‌ی باس له‌ راده‌ی تاوان و سزای ئه‌م تاوانه‌ ده‌كه‌ن له‌ قیامه‌تدا.

6. ترسانی ئافره‌تان له‌لایه‌ن ده‌سه‌ڵاتدارانه‌وه‌ له‌ پێناو نه‌هێشتنی سیمای ئیسلامیی كۆمه‌ڵگاو چه‌سپاندنی به‌رنامه‌ی عه‌لمانییه‌تی لادینی له‌وڵاتدا.

7. پیلانی شه‌وو رۆژی بێ دینان: له‌هێنانه‌وه‌ی جل و به‌رگ و سیما و خوڕه‌وشتی رۆژئاوایی و نیشاندانی فیلم و گۆرانی ره‌وشت رووشێنه‌ر له‌ راگه‌یاندنه‌كانیاندا وه‌مراندنی غیره‌تی پیاوه‌تی له‌ پیاواندا و گومڕاكردن و به‌نج كردنی گه‌نجان به‌ ده‌یان گۆڤارو رۆژنامه‌ی بانگه‌وازكه‌ر بۆ ئه‌م مه‌به‌سته‌و سانسۆر خستنه‌ سه‌ر باڵاپۆشان له‌قوتابخانه‌و فه‌رمانگه‌كاندا و ته‌ماشاكردنیان به‌ چاوێكی سووك و مرۆڤی پله‌ دوو، وه‌ ته‌عین نه‌كردنیان و كارئاسانی بۆ نه‌كردنیان.

 

 ئاماده‌كردنی/ برای به‌ڕێز كاك دانا ساڵح

 ئه‌و بابه‌تانه‌ی تر په‌یوه‌ندییان به‌ بابه‌ته‌كه‌وه‌ هه‌یه‌:

- وه‌بیرهێنانه‌وه‌یه‌ك بۆ خوشكان

- به‌های ئافره‌ت له‌نێوان بیری نه‌فامی و رێبازی ئیسلامییدا

- دیارده‌ی سفوری له‌ناو ئافره‌تاندا

- هۆكاره‌كانی ده‌ركه‌وتنی سفوری له‌ كۆمه‌ڵًگادا

- ئه‌و ده‌رئه‌نجامانه‌ی له‌ سفورییه‌وه‌ ده‌كه‌وێته‌وه‌

- مه‌رجه‌كانی پۆشاكی ئافره‌تی موسڵمان و ئامۆژگارییه‌ك

- شیعر/ سه‌ر پۆش