درۆكردنی منداڵ!!!!

منداڵه‌كه‌م درۆ ده‌كات.... بۆچی؟؟ چی بكه‌م بۆ ئه‌وه‌ی دووری بخه‌مه‌وه‌ له‌ درۆكردن؟؟

خوشكی ئازیز... درۆكردن له‌ ته‌مه‌نی (چوار تا پێنچ) ساڵی ده‌رخستنی وه‌هم و خه‌یاڵ و بوێرییه‌ به‌نیسبه‌ت منداڵه‌كه‌، وه‌ ئه‌م درۆكردنه‌ش ئه‌نجامه‌كه‌ی تێكه‌ڵاوكردنی خه‌یاڵ و ئه‌ندێشه‌یه‌ به‌ ڕاستی، وه‌ لێره‌شدا زۆر جۆری درۆكردن هه‌یه‌ له‌وانه‌:

1- درۆكردن به‌مه‌به‌ستی ده‌ست‌ به‌سه‌راگرتن: واته‌ درۆ ده‌كات تا ئه‌وه‌ی ده‌یه‌وێت له‌ هه‌ندێ شت وه‌ك كه‌لوپه‌لی یاری بێت یان شتی تر ده‌ستی به‌سه‌ردا بگرێت ‌و به‌ موڵكی خۆی بزانێت.

2- درۆكردنێكی دروست كراو: سه‌رئه‌نجامی ئه‌م درۆیه‌ش تێكه‌ڵاوكردنه‌ له‌ نێوان ڕاستی و خه‌یاڵدا، واته‌ شتێك باس ده‌كات و ده‌یگێڕێته‌وه‌ له‌ مێشكی خۆیدا دروستی كردووه‌.

3- درۆیه‌ك به‌مه‌به‌ستی هه‌ق لێكردنه‌وه‌: منداڵ له‌م جۆره‌ درۆكردنه‌دا هه‌وڵی ئه‌وه‌ ده‌دات تاوان له‌ خۆی دوربخاته‌وه‌و بیسه‌پێنێت به‌ سه‌ر كه‌سێكی تردا.

4- درۆیه‌ك به‌ مه‌به‌ستی لاسایی كردنه‌وه‌: ئه‌مه‌ش به‌و جۆره‌یه‌ منداڵ لاسایی ئه‌و كه‌سانه‌ ده‌كات كه‌ له‌ گه‌ڵیدا ده‌ژێن وه‌ك دایك و باوكان و كه‌سانی تر.

5- درۆیه‌ك له‌ ترسی ئه‌وه‌ی ئه‌شكه‌نجه‌ بدرێت به‌هۆی كاریكی هه‌ڵه‌  نادروسته‌وه‌ كردویه‌تی.

هۆكاره‌كانی درۆكردن:

1_ له‌وانه‌یه‌ ئاره‌زوو و خووی منداڵ له‌ باسكردنی خه‌یاڵ بێت، له‌م حاڵه‌ته‌دا هه‌ڵده‌ستن به‌ گێڕانه‌وه‌ی ئه‌و خه‌یاڵه‌ی بۆیان دروست بووه‌.

2_ درۆ ده‌كات له‌ پێناو پاراستنی نه‌فسی خۆی له‌ لێدان.

3_  درۆ ده‌كات تا خۆشی و ئاسووده‌یی بخاته‌ ناو كه‌س وكاری: بۆ نمونه‌ هه‌ندێك خێزان نیشانه‌ی (پله‌ یان نمره‌)ی به‌رز داده‌نێن بۆ به‌ده‌ست هێنانی سه‌ركه‌وتنی منداڵه‌كانیان و گرنگی پێ دانیان!!! لێره‌دا منداڵه‌كه‌ درۆیان له‌گه‌ڵ ده‌كات تا ته‌واوی ئه‌و نیشانانه‌ یان بڵێین ئه‌و پله‌‌و نمرانه‌ی ده‌ست كه‌وێت و ئافه‌رین بكه‌ن.

4_ سه‌رقاڵی كه‌س وكارو كه‌م گرنگی پێدانییان پاڵ به‌ منداڵه‌كه‌وه‌ ده‌نێت درۆ بكات تا سه‌رنجیان ڕِاكێشێت وه‌ گرنگی پێ بده‌ن.

چاره‌سه‌ركردنی درۆ:

1_ به‌رده‌وام پابه‌ند بین به‌ ئاینی پیرۆزی ئیسلام و داب و نه‌ریتمان ‌و بۆی ڕوون بكه‌ینه‌وه‌ كه‌ درۆكردن شتێكی نابه‌جێ یه‌و خوا پێی ناخۆشه‌.

2_ ئه‌گه‌ر هاتو درۆكردنه‌كه‌ به‌ مه‌به‌ستی خه‌یاڵ كردن بوو!! ئه‌وه‌ پێویسته‌ له‌ سه‌ر دایك و باوكان به‌شدار بن له‌ گه‌ڵی و وازی لێ بێنن تا ئه‌وه‌ی وه‌ك خه‌یاڵێك بۆی دروست بووه‌ بیگێڕێته‌وه‌ یان بینوسێته‌وه‌.

3_ پێویسته‌ له‌سه‌ر به‌خێوكه‌ر به‌ هه‌موو جۆرێك دوور بكه‌وێته‌وه‌ له‌ لێدان گه‌ر منداڵه‌كه‌ درۆی كرد، چونكه‌ ده‌بێته‌ هۆی گه‌وره‌بوونی كێشه‌كه‌.

4_ وه‌ك پێشه‌نگێك وابن و درۆ مه‌كه‌ن له‌ به‌رامبه‌ریاندا، چونكه‌ زۆر درۆ ده‌كرێت وه‌ هه‌ستیشی پێ ناكه‌ین..... بۆ نمونه‌: ئه‌گه‌ر هاتوو زه‌نگی ته‌له‌فۆن لێی دا‌و كه‌سێك بوو ده‌یه‌وێت په‌یوه‌ندی به‌ دایكه‌كه‌ یان باوكه‌كه‌وه‌ بكات ئه‌وانیش بیانه‌وێت خۆیان بدزنه‌وه‌ له‌و په‌یوه‌ندی و قسه‌كردنه‌ به‌ منداڵه‌كه‌یان ده‌ڵێن به‌و كه‌سه‌ بڵێ لێره‌ نین!!!!! ئا له‌م كاته‌دا منداڵه‌كه‌ وا ده‌زانێت درۆكردن كارێكی ڕێ پێدراو و باشه‌.

5_ ده‌ست خۆشی لێ بكه‌و خه‌ڵاتی پێ ببه‌خشه‌ كاتێك به‌ ڕاستی ده‌دوێت و ڕاستی ده‌ڵێت.

6_ ئه‌گه‌ر هاتوو ڕووداوێك ڕووی دا و كه‌سێك درۆیه‌كی تێدا كرد پێویسته‌ له‌سه‌رت ئه‌و درۆیه‌ ڕه‌ت بكه‌یته‌وه‌.

ئه‌مانه‌ی باسمان كرد به‌كورتی جۆر و هۆكارو چاره‌سه‌ری درۆكردن بوو، وه‌ پێویسته‌ خوشكی ئازیز ئه‌وه‌ش بزانیت درۆكردن تا پێش ته‌مه‌نی چوار ساڵی به‌ مه‌به‌ستی ئه‌ندێشه‌و خه‌یاڵ كردنی ئه‌و منداڵه‌یه‌ و ترسی ناوێت به‌ڵكو ئاگاداری به‌، به‌ڵام له‌ دوای ته‌مه‌نی چوار ساڵی پێویسته‌ گرنگی پێ بده‌یت و بدوێیت له‌ سه‌ر ڕاست گۆیی له‌ ڕێگه‌ی گێڕانه‌وه‌ی چیرۆك، وه‌ پابه‌ند بوون به‌ ئاینی ئیسلام و داب و نه‌ریت و كلتوری پاك و خاوێنمان.

داواكارین له‌خوای گه‌وره‌ منداڵه‌كانمان به‌ پاك و خاوێنی په‌روه‌رده‌ و گه‌وره‌ ببن و دوور بن له‌ درۆ و زیانه‌كانی..

  له‌لایه‌ن/ ماڵپه‌ڕی خوشكان       15/4/2007