ماڵه‌وه‌ - ته‌ندروستی

زیانه‌كانی به‌كارهێنانی حه‌پی به‌رگری له‌ سك پڕی (حبوب منع الحمل)

 

له‌گه‌ڵ بڵاوبوونه‌وه‌ و زیاد بوونی به‌كارهێنانی حه‌پی به‌رگری سك پڕی و ڕێكخه‌ره‌كانی سوڕی مانگانه‌ی ئافره‌تان له‌ سه‌ره‌تای نیوه‌ی دووه‌می ئه‌م سه‌ده‌یه‌, زۆرێك له‌ لێكۆڵینه‌وه‌ زانستیه‌كان ده‌ریان خست كه‌ به‌هیچ جۆرێك ئه‌م به‌كارهێنانه‌ سه‌لامه‌ت نی یه‌, وه‌ هیچ كاتێك ئه‌م حه‌په‌ نه‌خوراوه‌ به‌بێ ئه‌وه‌ی زیانی لاشه‌ی و ده‌روونی نه‌بوبێت, وه‌هیچ ماوه‌یه‌ك تێناپه‌ڕێت به‌سه‌ر به‌كارهێنانی ئه‌م حه‌په‌ به‌بێ ئه‌وه‌ی كۆمه‌ڵێك نیشانه‌ی لاوه‌كی چه‌ند نه‌خۆشیه‌ك ده‌رنه‌كه‌وێت لای ئه‌و ئافره‌ته‌ی كه‌ به‌كاری ده‌هێنێت.

وه‌ ئامانجی سه‌ره‌كی له‌به‌كارهێنانی ئه‌م حه‌په‌ به‌رگری له‌ سك پڕی یه‌ و ڕێك خستنی نه‌وه‌یه‌.

كه‌ به‌ شێوه‌یه‌كی زۆر خراپ به‌كارهێنراوه‌ هه‌تا گه‌شتۆته‌ ئه‌و ڕاده‌یه‌ی كه‌ گه‌نج و لاو و منداڵه‌كان له‌زۆربه‌ی وڵاتانی ئه‌وروپی و ڕۆژئاوای و ڕۆهه‌ڵاتی به‌كاری بهێنن ئه‌مه‌ش به‌هۆی هه‌ڵئاوساوی ئازادی تاكه‌كه‌سی و ژیانی سێكسی به‌ بێ ئه‌وه‌ی هیچ سنورێكی هه‌بێت.

وه‌ ئه‌م به‌كارهێنانه‌ گوێزراوه‌ته‌وه‌ بۆ ووڵاتانی ئیسلامی له‌ ڕێگای بیرۆكه‌ی ڕێك خستنی وه‌چه‌وه‌ كه‌ ئه‌مه‌ بیرۆكه‌یه‌كی یه‌هودی بۆگه‌نه‌ و پیسه‌.

خۆ ئه‌گه‌ر هه‌ندێ پاساوی تاكه‌كه‌سی و تایبه‌تی هه‌بێت له‌ ئاستێكی ته‌سك و نه‌كراوه‌ بۆ ڕێك خستنی خێزان ئه‌وا پێویست ناكات ئه‌مه‌ به‌ شێوه‌یه‌كی گشتی وه‌ربگیرێت و بڵاو ببێته‌وه‌.

وه‌ ئیسلام بانگه‌وازی كردوه‌ بۆ زۆربوون و پارێزگاری كردن له‌ وه‌چه‌, نه‌ك بۆ بنه‌بڕكردنی نه‌وه‌كان.

وه‌ به‌كارهێنانی ئه‌م حه‌په‌ به‌ده‌ر نی یه‌ له‌ زۆر كارتێكردنی لاوه‌كی كه‌ تووشی ئافره‌ته‌كه‌ ده‌بێت كه‌ به‌ كورتی لێره‌دا باس له‌ هه‌ندێكی ده‌كه‌ین.

زیانه‌ لاوه‌كیه‌كانی به‌كارهێنانی حه‌پی به‌رگری سك پڕی (حبوب منع الحمل):

1- ئه‌بێته‌ هۆی زیاد بوونی كێش به‌ هۆی زیاد بوونی ئاره‌زووی ئافره‌ته‌كه‌ بۆ خواردن كه‌ ئه‌مه‌ش به‌هۆی كاریگه‌ری ئه‌و گۆڕانه‌ هۆرمۆنیانه‌وه‌ ڕووده‌دات كه‌ له‌ناو شانه‌ی ڕه‌حمی ئافره‌ته‌كه‌دان هه‌ر بۆیه‌ ده‌بینین ئه‌و ئافره‌تانه‌ی حه‌پی مه‌نع بۆ ماوه‌یه‌كی زۆر به‌كار ده‌هێنن كێشیان زیاد ده‌كات و هه‌ندێ كات شێوه‌یه‌كی ناشرین بۆ لاشه‌یان دروست ده‌كات به‌ تایبه‌تی له‌ ناوچه‌ی كه‌مه‌ر و به‌ره‌و ئه‌ژنۆی ئافره‌ته‌كه‌ زۆر زیاد ده‌كات كه‌ وه‌ك شێوه‌یه‌كی هه‌ڵئاوساوی لێ دێت له‌چاو به‌شه‌كانی تری لاشه‌ی دا.

2- ئه‌بێته‌ هۆی گرتنه‌وه‌ی خوێ و شله‌مه‌نیه‌كان وه‌ هه‌روه‌ها زیاد بوونی بارستای خانه‌كانی خوێن و پاشان به‌رزبوونه‌وه‌ی په‌ستانی خوێن به‌ره‌كان.

3- ده‌بێته‌ هۆی زیادبوونی ڕێژه‌ی مه‌ینی خوێن كه‌ ئه‌مه‌ش ده‌بێته‌ هۆی زیادبوونی ڕێژه‌ی زیان كه‌وتن به‌ خوێن هێنه‌ره‌كان و هه‌وكردنی ملوله‌ خوێن هێنه‌ره‌كان, وه‌ كوێربوونه‌وه‌ی كۆئه‌ندامی هه‌ناسه‌دان به‌ چه‌نده‌ها شێوه‌.

4- زیادبوونی ڕێژه‌ی ڕوودانی هه‌وكردنی خوێن هێنه‌ره‌كان به‌ قوڵی (پیسی) ئه‌مه‌ش ده‌بێته‌ هۆی كوێر بوونه‌وه‌ی سی یه‌كان وه‌ ئه‌مه‌ش كوشنده‌یه‌.

5- ئه‌بێته‌ هۆی به‌رزبوونه‌وه‌ی په‌ستانی خوێن به‌ره‌كان كه‌ ئه‌مه‌ش كارده‌كاته‌ سه‌ر زۆربه‌ی كۆئه‌ندامه‌كانی له‌ش.

6- ئه‌بێته‌ هۆی زیادبوونی تووش بوونی بۆریه‌كانی دڵ به‌ به‌ڵاكان وه‌ك (ته‌نگه‌ نه‌فه‌سی - وه‌ دروست بوونی ڕوودانی لاوازبوونی كۆئه‌ندامی گورچیله‌ - وه‌ له‌ناو پۆشی دڵ دا).

7- ئه‌بێته‌ هۆی زیاد بوونی ڕێژه‌ی دڵه‌كوتێ كه‌ ئه‌مه‌ش خۆی له‌ خۆی دا بارێكی زۆر ترسناكه‌ و هه‌روه‌ها ئه‌بێته‌ هۆی كوێر بوونه‌وه‌ی زۆربه‌ی ئه‌ندامه‌كان به‌شێوه‌یه‌كی ترسناك.

8- ئه‌بێته‌ هۆی زیاد بوونی ڕێژه‌ی تووش بوون به‌ سه‌رئێشه‌یه‌كی كوت و پڕ و هه‌ندێ جار پچڕ پچڕ و هه‌روه‌ها لا سه‌رئێشه‌ (الشقیقه‌).

9- ئه‌بێته‌ هۆی زیادبوونی زیان گه‌یشتن به‌ ملوله‌كانی ده‌ماغ.

10- ئه‌بێته‌ هۆی ڕوودانی شێواوی ده‌روونی ( نفسی ) و هه‌ڵس و كه‌وتی ( سلوكی ) جۆراو جۆر وه‌ك - خه‌مۆكی (الكابه‌), تووڕه‌بوون و زۆرقسه‌كردنی هه‌ڕه‌مه‌كی.

11- ئه‌بێته‌ هۆی دروست بوونی وه‌رمی بچوك له‌ ڕژێنه‌كانی جگه‌ر و ژێر مێشكه‌ ڕژێندا, هه‌روه‌ها هه‌ندێ جار ئه‌بێته‌ هۆی هه‌وكردن له‌ده‌وروبه‌ری جۆگه‌كانی زراودا.

12- ئه‌بێته‌ هۆی چه‌ند نه‌خۆشیه‌ك له‌ كۆئه‌ندامی هه‌رس دا وه‌ك (دڵ تێك چوون واته‌ ئێڵنج دانه‌وه‌) و ئازاری گه‌ده‌.

13- هه‌روه‌ها ئه‌بێته‌ هۆی ده‌ركه‌وتنی په‌ڵه‌ و دروست بوونی بڵقی جۆراو جۆر له‌سه‌ر پێست.

14- هه‌موو پزیشكه‌كان ئامۆژگاری ئه‌وه‌ ده‌كه‌ن كه‌ كه‌سانی ته‌مه‌ن (35 بۆ 39) ساڵ ئه‌م حه‌په‌ به‌ هیچ جۆرێك به‌كار نه‌هێنن.

ئه‌مه‌ كورت كراوه‌ی ئه‌و كاریگه‌ریانه‌یه‌ كه‌ حه‌پی مه‌نع هه‌یه‌تی, وه‌هیچ كه‌سێك ناتوانێت به‌كاری بهێنێت به‌بێ ده‌رنه‌كه‌وتنی كاریگه‌ری لاوه‌كی.

 

ئاماده‌كردنی: خوشكی ئازیز سه‌وسه‌ن - ئه‌ڵمانیا